Пара берушілердің жауапкершілігі

Жол по­лици­ясы қыз­меткер­лері та­рапы­нан дөрекі және әділетсіз әре­кет­терге тап болған аза­мат­тардың Бас­ты мәсе­лелердің бірі көбінде жол по­лици­ясы қыз­меткер­леріне кінә тағыла­тын па­ра бе­ру фактілері.

Бұндай жағдай­лар әри­не бар. Оны жа­сыру­дың, со­нымен қатар бұл жағдай­дың се­беп­тері ту­ралы ай­ту­дың қажеті жоқ – олар түсінікті және мәлім. Бірақ бұл же­ке жағдай­лар, жүйе емес. Кейбір кез­дерде жүргізушілердің өздері инс­пек­торлар­ды бұндай жағдай­ларға итер­ме­лейді: құжат­тардың ара­сына қосып ақша бе­реді, ав­токөліктің оты­ратын жеріне ақша тас­тай­ды.

2008 жыл­дың 12 айын­да жол по­лици­ясы қыз­меткер­леріне па­ра бе­рудің 102 фактісі анықта­лып; па­ра бе­рушілер жа­уапқа тар­тылды.

2009 жыл­дың қаңтар айын­да жол по­лици­ясы қыз­меткер­леріне па­ра бе­рудің 17 фактісі анықтал­ды.

Аза­мат­тардың есіне са­латы­нымыз Қазақстан Рес­публи­касы­ның Қыл­мыстық ко­дексінің 312 ба­бы бойын­ша:

1. Мем­ле­кеттік функ­ци­ялар­ды атқаруға уәкілетті адамға не оған теңестірілген адамға тіке­лей не­месе дел­дал арқылы па­ра бе­ру, - жеті жүзден екі мың ай­лық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшер­де не­месе сот­талған адам­ның бес ай­дан жеті айға дейінгі ке­зеңдегі жа­лақысы не­месе өзге та­бысы мөлшерінде айыппұл са­луға не екі жылға дейінгі мерзімге түзеу жұмыс­та­рына, не үш жылға дейінгі мерзімге бас бос­тандығын шек­те­уге, не үш ай­дан ал­ты айға дейінгі мерзімге қамауға, не үш жылға дейінгі мерзімге бас бос­тандығынан айыруға жа­зала­нады.

2. Ла­уазым­ды адамға па­ра бе­ру, сол сияқты көрінеу заңсыз іс-әре­кет (әре­кетсіздік) жа­сағаны үшін па­ра бе­ру, - бір мыңнан үш мың ай­лық есептік көрсеткішке дейінгі мөлшер­де не­месе сот­талған адам­ның жеті ай­дан бір жылға дейінгі ке­зеңдегі жа­лақысы не­месе өзге та­бысы мөлшерінде айыппұл са­луға, не бес жылға дейінгі мерзімге бас бос­тандығын шек­те­уге, не нақ сол мерзімге бас бос­тандығынан айыруға жа­зала­нады.

3. Жа­уап­ты мем­ле­кеттік ла­уазым атқара­тын адамға па­ра бе­ру, - мүлкі тәркіленіп не­месе он­сыз, жеті жылға дейінгі мерзімге белгілі бір ла­уазым­дарды атқару не­месе белгілі бір қыз­метпен ай­на­лысу құқығынан айырып, бес жыл­дан он жылға дейінгі мерзімге бас бос­тандығынан айыруға жа­зала­нады.

4. Осы бап­тың бірінші, екінші не­месе үшінші бөліктерінде көздел­ген әре­кет­тер, егер олар­ды:

а) адам­дар то­бы ал­дын ала сөз бай­ла­сып не­месе ұйым­дасқан топ;

б) ірі мөлшер­де;

в) әлде­неше рет жа­саса, - мүлкі тәркіленіп не­месе он­сыз жеті жыл­дан он екі жылға дейінгі мерзімге бас бос­тандығынан айыруға жа­зала­нады.

5. Осы бап­тың бірінші, екінші, үшінші не­месе төртінші бөліктерінде көздел­ген әре­кет­тер, егер олар аса ірі мөлшер­де жа­сал­са, - мүлкі тәркіленіп, он жыл­дан он бес жылға дейінгі мерзімге бас бос­тандығынан айыруға жа­зала­нады.

313-бап. Қыл­мыстық ко­дексі. Па­рақор­лыққа дел­дал бо­лу

1. Па­рақор­лыққа дел­дал бо­лу, яғни па­ра алу­шыға және па­ра бе­рушi­ге па­ра алу мен бе­ру ту­ралы олар­дың ара­сын­дағы ке­лiсiм­ге қол жет­кi­зуге не­месе iс­ке асы­руға жәрдем­де­су – бес жүзден бір мың ай­лық есеп­тiк көрсет­кiшке дейiн­гi мөлшер­де не­месе сот­талған адам­ның бес ай­дан жеті айға дейiн­гi ке­зеңде­гi жа­лақысы не­месе өзге де та­бысы мөлше­рiн­де айыппұл са­луға, не бiр жылға дейiн­гi мер­зiмге түзеу жұмыс­та­рына, не екi жылға дейiн­гi мер­зiмге бас бос­тандығын шек­те­уге, не төрт айға дейiн­гi мер­зiмге қамауға, не екi жылға дейiн­гi мер­зiмге бас бос­тандығынан айыруға жа­зала­нады.

2. Әлде­неше рет не­месе ұйым­дасқан топ, не­месе адам өзiнің қыз­мет жағдайын пай­да­лана оты­рып жа­салған дәл сол әре­кет – жеті жүзден екі мың ай­лық есеп­тiк көрсет­кiшке дейiн­гi мөлшер­де не­месе сот­талған адам­ның жеті ай­дан бiр жылға дейiн­гi ке­зеңде­гi жа­лақысы не­месе өзге де та­бысы мөлше­рiн­де айыппұл са­луға, не ал­ты жылға дейiн мер­зiмге бас бос­тандығын шек­те­уге, не нақ сол мер­зiмге бас бос­тандығынан айыруға жа­зала­нады.

Қазақстан Рес­публи­касы Әкімшілік ко­дексінің 533 ба­бы.

Мем­ле­кет­тiк функ­ци­ялар­ды атқаруға уәкi­лет­тi же­ке тұлғаларға не­месе оларға теңес­тi­рiл­ген адам­дарға заңсыз ма­тери­ал­дық сыйақы бе­ру

Же­ке тұлғалар­дың мем­ле­кет­тiк функ­ци­ялар­ды атқаруға уәкi­лет­тi адам­дарға не­месе со­ларға теңес­тi­рiл­ген адам­дарға заңсыз ма­тери­ал­дық сыйақы, сый­лықтар, жеңiл­дiктер бе­руi не­месе қыз­меттер көрсе­туi, егер әре­кет­терде қыл­мыстық жа­зала­нуға ти­iс iс-әре­кет бел­гi­лерi бол­ма­са, - ай­лық есеп­тiк көрсет­кiштiң жи­ыр­ма бес­тен елу­ге дейiн­гi мөлше­рiн­де айыппұл са­луға әкеп соғады.

Қазақстан Рес­публи­касы Әкімшілік ко­дексінің 533-1-ба­бы.

Мем­ле­кеттік функ­ци­ялар­ды атқаруға уәкілетті адам­ның не оған теңестірілген адам­ның заңсыз ма­тери­ал­дық сыйақы алуы

1. Мем­ле­кеттік функ­ци­ялар­ды атқаруға уәкілетті адам­ның не оған теңестірілген адам­ның же­ке өзі не­месе дел­дал арқылы заңсыз ма­тери­ал­дық сыйақы, сый­лықтар, жеңілдіктер не қыз­меттер көрсе­ту ұсынған тұлғалар­дың пай­да­сына іс-әре­кет­тері (әре­кетсіздігі) үшін олар­ды алуы, егер мұндай іс-әре­кет­тер (әре­кетсіздік) мем­ле­кеттік функ­ци­ялар­ды атқаруға уәкілетті не оған теңестірілген адам­ның қыз­меттік өкілеттігіне кіретін бол­са, егер әре­кет­терде қыл­мыстық жа­зала­нуға тиіс әре­кет белгілері бол­ма­са, - үш жүз ай­лық есептік көрсеткіш мөлшерінде айыппұл са­луға әкеп соғады.

2. Әкімшілік жа­за қол­да­нылған­нан кейін бір жыл­дың ішінде осы бап­тың бірінші бөлігінде көздел­ген қай­та­лап жа­салған іс-әре­кет­тер, - төрт жүз ай­лық көрсеткіш мөлшерінде айыппұл са­луға әкеп соғады.

Қазақстан Рес­публи­касы Әкімшілік ко­дексінің 534 ба­бы.

Заңды тұлғалар­дың заңсыз ма­тери­ал­дық сыйақы бе­руi

1. Заңды тұлғалар­дың мем­ле­кет­тiк функ­ци­ялар­ды атқаруға уәкi­лет­тi тұлғаларға не­месе со­ларға теңес­тi­рiл­ген тұлєаларға заңсыз ма­тери­ал­дық сыйақы, сый­лықтар, жеңiл­дiктер бе­руi не қыз­меттер көрсе­туi, егер бұл әре­кет­терде қыл­мыстық жа­зала­нуға ти­iс әре­кет бел­гi­лерi бол­ма­са, - ай­лық есеп­тiк көрсет­кiштiң жүзден бес жүзге дейiн­гi мөлше­рiн­де айыппұл са­луға әкеп соғады.

2. Осы бап­тың, бірінші бөлігінде көздел­ген, әкімшілік жа­за қол­да­нылған­нан кейін бір жыл ішінде қай­та­лап жа­салған іс-әре­кет­тер, - заңды тұлғаның қыз­ме­тiн тоқта­туға әкеп соғады.

Ес­керту. Мем­ле­кет­тiк функ­ци­ялар­ды атқаруға уәкi­лет­тi адамға не­месе оған теңес­тi­рiл­ген адамға заңсыз ма­тери­ал­дық сыйақылар, сый­лықтар, өзге де ма­тери­ал­дық игi­лiк­тер бер­ген, қыз­меттер көрсет­кен, жеңiл­дiктер мен ар­тықшы­лық жа­саған же­ке, заңды тұлғалар, егер мем­ле­кет­тiк функ­ци­ялар­ды атқаруға уәкi­лет­тi адам­ның не­месе оған теңес­тi­рiл­ген адам­ның та­рапы­нан өзде­рiне қатыс­ты боп­са­лау орын алған бол­са не­месе осы же­ке, заңды тұлғалар болған жағдай ту­ралы құзi­рет­тi ор­гандарға он күн мер­зiм iшiн­де өз ер­кi­мен мәлiм­де­се, жа­уап­ты бол­май­ды.

Қазақстан Рес­публи­касы
ІІМ Жол по­лици­ясы
ко­митетінің төрағасы
Би­сенқұлов Берік Байбұлұлы

Сайтқа кіру

Дауыс беру