5. Бағдаршамның және реттеушiнiң сигналдары

Бағдар­шам сиг­налда­ры мен рет­те­ушi­нiң кес­кiнде­меле­рi 1-су­рет­те кел­тi­рiл­ген.

5.1. Бағдар­шамның сиг­налда­ры

5.1.1. Жол қозғалы­сын рет­теу үшiн көлде­нең және тi­гiнен ор­на­ласқан бағдар­шамдар қол­да­ныла­ды.

Бағдар­шамдар­да жа­сыл, са­ры, қызыл және ай түстес ақшыл жа­рық сиг­налда­ры қол­да­ныла­ды.

Сиг­налда­ры тi­гiнен ор­на­ласқан бағдар­шамдар­да қызыл түс жоғары­да ор­на­ласа­ды, ал жа­сыл - төмен­де; сиг­налдар көлде­неңiнен ор­на­ласқан­да қызыл сол жақта, жа­сыл - оң жақта ор­на­ласа­ды.

Бағдар­шам сиг­налда­ры бел­гi­лi мақса­тын­да бай­ла­ныс­ты дөңге­лек, бағыт­та­ушы түрiн­де (көрсет­кi­шi), жа­яу жүргiн­шi не­месе ве­лоси­пед кес­кi­нiн­де және Х-үлгi­сiн­де бо­луы мүмкiн.

Дөңге­лек сиг­налды бағдар­шамдар­дың бiр не­месе екi, дөңге­лек жа­сыл сиг­налдың деңгейiн­де ор­на­ласқан жа­сыл бағыт­та­ушы (көрсет­кiш) түрiн­де­гi сиг­налда­ры бар қосым­ша сек­ци­яла­ры бо­луы мүмкiн.

5.1.2. Бағдар­шамның дөңге­лек сиг­налда­рының мы­надай мәнi бар:

жа­сыл сиг­нал қозғалысқа рұқсат ете­дi;

жа­сыл жы­пылықтаған сиг­нал қозғалысқа рұқсат ете­дi және оның қол­да­нылу уақыты өтiп ба­рады және тыйым са­латын сиг­нал iс­ке қосы­латын­дығын ха­бар­лай­ды (жүргi­зушi­лер мен жа­яу жүргiн­шi­лер­дi жа­сыл сиг­налдың жа­ну­ына дейiн уақыт ту­ралы се­кунд­пен ха­бар бе­ретiн сан­дық таб­ло қол­да­нылуы мүмкiн);

са­ры сиг­нал Ере­женiң 5.6-тар­мағын­да көздел­геннен басқа жағдай­лар­да қозғалысқа тыйым са­лады және сиг­налдар­дың ауысқалы тұрғанын ес­керте­дi;

са­ры жы­пылықтаған сиг­нал бағдар­шаммен рет­те­летiн көше қиылы­сын не­месе жа­яу жүргiн­шi өтпе­сiн бiл­дi­редi, қауiп­тен сақтан­ды­рады;

қызыл сиг­нал, оның iшiн­де жы­пылықтай­ты­ны, қозғалысқа тыйым са­лады. Қызыл және са­ры сиг­налдар­дың қосы­ла жа­нуы қозғалысқа тыйым са­лады және жа­сыл сиг­нал жанғалы тұрғаны­нан ха­бар бе­редi.

Көлiк сиг­налда­ры

5.1.3. Қызыл, са­ры және жа­сыл түстi бағыт­та­ушы түрiн­де орын­далған бағдар­шам сиг­на­лы ти­iс­тi түстер­де­гi дөңге­лек сиг­налмен бiр­дей мағына­лас, бi­рақ олар­дың күшi бағыт­та­ушы көрсет­кен бағытқа (бағыт­тарға) ғана қол­да­ныла­ды. Мұндай­да солға бұры­луға рұқсат бе­ретiн бағыт­та­ушы, егер бұған ти­iс­тi жол бел­гi­сiмен тыйым са­лын­ба­са, ке­рi бұры­луға да рұқсат ете­дi.

Қызыл және са­ры бағыт­та­ушы­лар­дың ор­ны­на осы мағына­да қара кон­турлы бағыт­та­ушы­лар кес­кiндел­ген дөңге­лек қызыл және са­ры сиг­налдар пай­да­ланы­луы мүмкiн.

Қосым­ша сек­ци­ясы бар жа­сыл бағыт­та­ушы да осын­дай мәнге ие бо­лады. Қосыл­май тұрған қосым­ша сек­ци­яның сиг­на­лы осы сек­ци­ямен рет­те­летiн бағыт­тағы қозғалысқа тыйым са­лынғанын бiл­дi­редi.

5.1.4. Егер бағдар­шамның не­гiз­гi жа­сыл сиг­на­лына қара кон­турлы бағыт­та­ушы (бағыт­та­ушы­лар) са­лынған бол­са, он­да ол жүргi­зушi­ге бағдар­шамның қосым­ша сек­ци­ясын және қосым­ша сек­ци­яның сиг­на­лына қараған­да өзге де рұқсат етiл­ген қозғалыс бағыт­та­рын ха­бар­лай­ды.

5.1.5. Егер бағдар­шам сиг­на­лы жа­яу жүргiн­шi­нiң (ве­лоси­пед­тiң) кес­кi­нi түрiн­де орын­далса, он­да күшi тек жа­яу жүргiн­шi­ге, (ве­лоси­пед­шi­лер­ге) ғана қол­да­ныла­ды. Мұндай­да жа­сыл сиг­нал жа­яу жүргiн­шi­нiң (ве­лоси­пед­шi­нiң) қозғалы­сына рұқсат бе­редi, ал қызыл тыйым са­лады.

Ве­лоси­пед­шi­лер­дiң қозғалы­сын рет­теу үшiн сон­дай-ақ кi­шiрей­тiл­ген өлшем­де­гi дөңге­лек сиг­на­лы бар, 300х200 мм өлшем­дi, қара түстi ве­лоси­пед кес­кiндел­ген тiк бұрыш­ты ақ түстi таб­личка­мен то­лықты­рылған бағдар­шам пай­да­ланы­луы мүмкiн.

5.1.6. Соқыр жа­яу жүргiн­шi­лер­дi жүрiс бөлi­гiн ке­сiп өту мүмкiн­дi­гi ту­ралы ақпа­рат­танды­ру үшiн бағдар­шамдар­дың жа­рық сиг­налда­ры ды­быс­тық сиг­налмен то­лықты­рылуы мүмкiн.

5.1.7. Көлiк құрал­да­рының жүрiс бөлi­гiнiң қозғалыс бағыты қара­ма-қар­сы бағытқа өзге­руi мүмкiн жол жо­лақта­ры бойын­ша қозғалы­сын рет­теу үшiн Х үлгi­сiн­де­гi қызыл сиг­нал және төмен бағыт­талған бағыт­та­ушы түрiн­де­гi жа­сыл сиг­на­лы бар ре­верс­тiк бағдар­шам қол­да­ныла­ды. Бұл бағдар­шамдар ти­iсiн­ше олар үстiн­де ор­на­лас­ты­рылған жол жо­лағы бойын­ша қозғалысқа тыйым са­лады не­месе рұқсат бе­редi.

Ре­верс­тiк бағдар­шамның не­гiз­гi сиг­налда­ры бағыт­та­ушы түрiн­де­гi, төмен қарай оңға не­месе солға қиғаш­тай еңкей­тiл­ген, iс­ке қосылған сиг­налдың ауыса­тын­дығын және бағыт­та­ушы нұсқаған жо­лаққа қатар ауыс­ты­ру қажет­тi­гiн ха­бар­лай­тын са­ры сиг­налмен то­лықты­рылуы мүмкiн.

Ре­верс­тiк бағдар­шамның екi жағынан 1.9. таңба­ла­уымен бел­гi­лен­ген жо­лақтың үстi­не ор­на­лас­ты­рылған сиг­налда­ры iс­ке қосылған­да осы жол жо­лағына шығуға тыйым са­лына­ды.

5.1.8. Трам­вай­лар­дың, сон­дай-ақ олар үшiн бөлiн­ген жо­лақпен қозғала­тын басқа марш­рут­тық көлiк құрал­да­рының қозғалыс­та­рын рет­теу үшiн "Т" әрпi түрiн­де ор­на­ласқан төрт ай түстес ақ дөңге­лек сиг­налда­ры бар бағдар­шамдар қол­да­нылуы мүмкiн. Бiр мез­гiлде төмен­гi сиг­налмен бір не­месе бiр­не­ше жоғарғы сиг­нал iс­ке қосылған кез­де ғана олар­дың сол жақтағысы - солға, ор­та­дағысы - тi­ке, оң жақтағысы - оңға қозғалуға рұқсат ете­дi.

5.1.9. Те­мiр жол өтпе­сiне ор­на­ласқан дөңге­лек, жы­пылықтап тұра­тын ай түстес ақ сиг­нал көлiк құрал­да­рының өтпе арқылы қозғалы­сына рұқсат бе­редi. Ай түстес ақ және қызыл жы­пылықтай­тын сиг­нал iс­те­мей тұрған кез­де көз же­тер жер­де өтпе­ген жақын­дап қалған по­езд (ло­комо­тив, дре­зина) бол­маған­да, қозғалысқа рұқсат етi­ледi.

5.2. Рет­те­ушi­нiң сиг­налда­ры

Оның де­несi мен қол­да­рының, оның iшiн­де мы­надай мәндер­дi бiл­дi­ретiн жезл­мен жа­саған қимыл­да­ры, рет­те­ушi­нiң сиг­на­лы бо­лып та­была­ды:

қол­да­ры екi жаққа со­зылған не­месе төмен түсi­рiл­ген: сол және оң бүйiр жақта­рынан - қозғалыс трам­вайға тi­ке, рель­ссiз көлiк құрал­да­рына тi­ке және оңға қозғалуға рұқсат етi­ледi, жа­яу жүргiн­шi­ге жүрiс бөлi­гiн ке­сiп өту­ге рұқсат етi­ледi;

ке­уде және арқа жағынан - бар­лық көлiк құрал­да­рының және жа­яу жүргiн­шi­нiң қозғалы­сына тыйым са­лына­ды.

оң қол алға со­зылған:

сол бүйiр жақтан - қозғалыс трам­вайға солға, рель­ссiз көлiк құрал­да­рына бар­лық бағыт­тарға рұқсат етi­ледi;

ке­уде жағынан - бар­лық көлiк құрал­да­рына қозғалыс тек қана оңға рұқсат етi­ледi;

оң бүйiр және арқа жағынан - бар­лық көлiк құрал­да­рына қозғалыс тыйым са­лына­ды;

жа­яу жүргiн­шi­лер­ге жүрiс бөлi­гiн ке­сiп өту­ге рет­те­ушi­нiң арт жағынан рұқсат етi­ледi.

Қол жоғары көте­рiл­ген:

Ере­женiң 5.6-тар­мағын­да көздел­геннен басқа жағдай­лар­да бар­лық көлiк құрал­да­ры мен жа­яу жүргiн­шi­лер­дiң бар­лық бағыт­та қозғалы­сына тыйым са­лына­ды.

Рет­те­ушi қол қимыл­да­рымен жүргi­зушi­лер­ге және жа­яу жүргiн­шi­лер­ге түсi­нiк­тi басқа да сиг­налдар бе­руi мүмкiн.

Сиг­налдар жақсы көрi­нуi үшiн рет­те­ушi жезл­дi не­месе сиг­налды дис­кi­нi (жа­рық қай­тарғыш­ты) қол­да­нуы мүмкiн.

ҚР Үкi­метi­нiң 2005.12.10. № 1021 қаулы­сымен 5.3.-тар­мақ өзгертілді (бұр.ред.қара)

5.3. Көлiк құра­лының аял­да­уын та­лап ету қат­ты да­уыс­тау құрылғысы­мен не­месе бip мез­гiлде ысқырып сиг­нал бе­ре оты­рып, көлiк құра­лына бағыт­талған қол қимы­лымен көрсе­тiлуi мүмкiн. Жүргi­зушi оған нұсқалған орын­да аял­да­уы ти­iс. Көлiк құра­лын тоқтатқан iш­кi iс­тер ор­ганда­рының қыз­метке­рi (по­лиция) 2.3.2-тар­маққа сәй­кес жүргi­зушi­ге кi­дiр­мей ке­лiп, тоқта­ту се­бебiн ай­туы ти­iс.

5.4. Ысқырықпен бе­рiл­ген қосым­ша сиг­нал қозғалысқа қаты­сушы­лар­дың на­зарын ауда­руға бе­рiле­дi.

5.5. Бағдар­шамның (ре­вер­сивтi­ден басқа) не­месе рет­те­ушi­нiң тыйым са­латын сиг­на­лы ке­зiн­де жүргi­зушi­лер тоқтау-сы­зығының (5.3.3-бел­гi­сiнiң) ал­дында, ал олар бол­маған кез­де:

жол қиылы­сын­да - ке­сiп өте­тiн жүрiс бөлi­гiнiң ал­дында (Ере­женiң 13.8 бөлi­гiн ес­ке­ре оты­рып), жа­яу жүргiн­шi­лер үшiн ке­дер­гi ту­дыр­май;

те­мiр­жол өтпе­сi ал­дында - Ере­женiң 15.4-тар­мағына сәй­кес;

басқа жер­лерде - қозғалыс рұқсат етiл­ген көлiк құра­лы мен жа­яу жүргiн­шi­лер­ге ке­дер­гi туғыз­бай тоқта­туға мiн­деттi.

ҚР Үкi­метi­нiң 2005.12.10. № 1021 қаулы­сымен 5.6.-тар­мақ өзгертілді (бұр.ред.қара)

5.6. Рет­те­ушi қолын көтер­ген не­месе са­ры сиг­нал жанған кез­де, егер бағдар­шам сиг­на­лиза­ци­ясы­ның жұмыс ре­жимi жа­сыл сиг­налдың тi­келей сөнер ал­дындағы жы­пылықта­уын қам­та­масыз ет­пей­тiн жағдай­лар­да, шұғыл те­же­уге жүгiн­бей тоқта­та ал­май­тын жүргi­зушi­лер­ге Ере­женiң 5.5-тар­мағын­да бел­гi­лен­ген жер­лерде әрi қарай қозғалуға рұқсат етi­ледi.

Рет­те­ушi қолын көтер­ген не­месе са­ры сиг­нал жанған кез­де жүрiс бөлi­гiн­де ке­ле жатқан жа­яу жүргiн­шi­лер оны бо­сатуы ти­iс, ал оған мүмкiн­дiк бол­маған кез­де қара­ма-қар­сы көлiк ле­гiн бөлу­шi сы­зықта тоқта­ула­ры ти­iс.

5.7. Жүргi­зушi­лер мен жа­яу жүргiн­шi­лер, тiп­тi олар бағдар­шам сиг­на­лына, жол бел­гi­лерi не­месе таңба­лары­ның та­лап­та­рына қай­шы кел­се де, сиг­налдың та­лап­та­ры мен рет­те­ушi­нiң бұй­рығын орын­да­ула­ры ти­iс.

5.8. Те­мiр­жол өтпе­лерiн­де жы­пылықтаған қызыл сиг­налмен бiр мез­гiлде қозғалысқа қаты­сушы­лар­ды қосым­ша ақпа­рат­танды­ратын, өтпе арқылы қозғалысқа тыйым са­латын ды­быс­тық сиг­нал бе­рiлуi мүмкiн.

Қазақстан Рес­публи­касы
ІІМ Жол по­лици­ясы
ко­митетінің төрағасы
Би­сенқұлов Берік Байбұлұлы

Сайтқа кіру

Дауыс беру